ΥΑ4822

ΥΑ 4822/2025

ΥΑ Δ3(α)4822/2025 – Ορθή Πρακτική Διανομής Ιατροτεχνολογικών Προϊόντων – Οργανώστε σωστά τη διακίνηση, την αποθήκευση και την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων σας και προετοιμαστείτε για τη χορήγηση της προβλεπόμενης βεβαίωσης.

Από την παραλαβή έως την παράδοση στον τελικό χρήστη

Η Υπουργική Απόφαση Δ3(α)4822/2025 καθορίζει τις αρχές και τις κατευθυντήριες γραμμές ορθής πρακτικής διανομής ιατροτεχνολογικών προϊόντων στην ελληνική αγορά.

Δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 1197/12.03.2025 και επικαιροποιεί και κωδικοποιεί το προηγούμενο πλαίσιο της ΥΑ 1348/2004, λαμβάνοντας υπόψη τους ευρωπαϊκούς Κανονισμούς για τα ιατροτεχνολογικά και τα in vitro διαγνωστικά ιατροτεχνολογικά προϊόντα.

Σκοπός της είναι να διασφαλίζεται ότι τα προϊόντα διατηρούν την ποιότητα, την ακεραιότητα και τις προβλεπόμενες συνθήκες τους σε όλο το δίκτυο διανομής, από τη διάθεση στην αγορά μέχρι την παράδοση στον τελικό χρήστη.

Η αγορά εξακολουθεί συχνά να χρησιμοποιεί τον όρο «1348». Για νέες εφαρμογές, ανανεώσεις και περιεχόμενο ιστοσελίδας, όμως, η σωστή αναφορά είναι ΥΑ Δ3(α)4822/2025.

Ποιες επιχειρήσεις αφορά

Η απόφαση εφαρμόζεται σε επιχειρήσεις κάθε νομικής μορφής, όταν στον κύκλο εργασιών τους περιλαμβάνεται μία ή περισσότερες από τις παρακάτω δραστηριότητες:

  • Εισαγωγή – Επιχειρήσεις που εισάγουν ιατροτεχνολογικά ή in vitro διαγνωστικά προϊόντα και τα διαθέτουν στην ελληνική αγορά.
  • Διανομή και εμπορία – Εταιρείες που αγοράζουν, αποθηκεύουν, προωθούν και παραδίδουν προϊόντα σε επαγγελματίες υγείας, νοσοκομεία, εργαστήρια ή άλλους πελάτες.
  • Ενδοκοινοτική διακίνηση – Οργανισμοί που προμηθεύονται ή διακινούν προϊόντα μεταξύ κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
  • Εξαγωγή – Επιχειρήσεις που διακινούν ιατροτεχνολογικά προϊόντα προς αγορές εκτός Ελλάδας.
  • Αποθήκευση και εφοδιαστική υποστήριξη – Μονάδες ή εγκαταστάσεις που αναλαμβάνουν αποθήκευση, προετοιμασία παραγγελιών και διακίνηση για λογαριασμό της επιχείρησης.
  • Παράλληλες δραστηριότητες – Η υποχρέωση εφαρμόζεται ακόμη και όταν η διανομή ιατροτεχνολογικών προϊόντων αποτελεί μόνο ένα μέρος του συνολικού αντικειμένου της εταιρείας.
  • Ειδικές περιπτώσεις – Οι κατασκευαστικές επιχειρήσεις εξαιρούνται ως προς τη διανομή των προϊόντων που παράγουν οι ίδιες. Τα ιδιωτικά φαρμακεία οφείλουν να τηρούν τις αρχές ορθής διανομής, χωρίς να υποχρεούνται να κατέχουν την προβλεπόμενη βεβαίωση.
  • Νόμιμη και οργανωμένη διακίνηση – Η βεβαίωση αποτελεί βασικό αποδεικτικό ότι η επιχείρηση έχει αξιολογηθεί ως προς τις αρχές ορθής πρακτικής διανομής.
  • Προστασία της ποιότητας του προϊόντος – Οι συνθήκες αποθήκευσης και μεταφοράς διατηρούνται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.
  • Ετοιμότητα για ελέγχους – Τα απαιτούμενα έγγραφα, αρχεία και τεκμήρια είναι οργανωμένα και διαθέσιμα στον ΕΟΦ και στον αρμόδιο οργανισμό αξιολόγησης.
  • Ιχνηλασιμότητα και ταχύτερη αντίδραση – Η επιχείρηση μπορεί να εντοπίσει πού διανεμήθηκε κάθε είδος προϊόντος και να διαχειριστεί γρήγορα επιστροφές ή ανακλήσεις.
  • Μείωση λειτουργικών κινδύνων – Η σαφής οργάνωση περιορίζει λάθη σε παραλαβές, αποθήκευση, παραγγελίες, επιστροφές και χειρισμό μη συμμορφούμενων προϊόντων.
  • Ενίσχυση εμπιστοσύνης – Η εφαρμογή ενός τεκμηριωμένου συστήματος ενισχύει την αξιοπιστία απέναντι σε νοσοκομεία, προμηθευτές, συνεργάτες και δημόσιους φορείς.
  • Σαφείς ρόλοι και αρμοδιότητες – Ορίζεται υπεύθυνος εφαρμογής και το προσωπικό γνωρίζει τις υποχρεώσεις που σχετίζονται με τα καθήκοντά του.
  • Συνέχεια της επιχειρηματικής δραστηριότητας – Η συστηματική παρακολούθηση και οι ετήσιες επιθεωρήσεις βοηθούν την επιχείρηση να διατηρεί σταθερά το επίπεδο συμμόρφωσης.

Η ΥΑ 4822 δεν περιορίζεται στη σύνταξη ενός φακέλου. Απαιτεί ένα λειτουργικό σύστημα που καλύπτει τις πραγματικές δραστηριότητες της επιχείρησης.

  • Υπεύθυνος εφαρμογής – Η επιχείρηση ορίζει πρόσωπο υπεύθυνο για την εφαρμογή και την παρακολούθηση των κατευθυντήριων γραμμών.
  • Εκπαίδευση προσωπικού – Οι εργαζόμενοι που εμπλέκονται στην αποθήκευση και στη διακίνηση εκπαιδεύονται ανάλογα με τα καθήκοντα και τους κινδύνους.
  • Γραπτές διαδικασίες – Καταγράφονται οι εργασίες που μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα ή την ασφάλεια των προϊόντων.
  • Κατάλληλες εγκαταστάσεις – Οι χώροι παραλαβής, αποθήκευσης και διαχείρισης επιστροφών πρέπει να είναι κατάλληλοι, καθαροί και ελεγχόμενοι.
  • Έλεγχος εξοπλισμού – Ο εξοπλισμός που χρησιμοποιείται για αποθήκευση, παρακολούθηση συνθηκών και διακίνηση πρέπει να είναι κατάλληλος και να συντηρείται.
  • Αρχεία και ιχνηλασιμότητα – Κάθε αγορά, πώληση, παρτίδα, σειριακός αριθμός και παραλήπτης καταγράφονται στον βαθμό που απαιτείται.
  • Αυτοεπιθεωρήσεις – Η ίδια η επιχείρηση ελέγχει περιοδικά και καταγράφει αν το σύστημα εφαρμόζεται αποτελεσματικά.
  • Διορθωτικές ενέργειες – Οι αποκλίσεις διερευνώνται και αντιμετωπίζονται με ενέργειες που αποτρέπουν την επανάληψή τους.
  • Αποθήκευση, μεταφορά και προστασία των προϊόντων – Οι απαιτήσεις προσαρμόζονται στα χαρακτηριστικά των προϊόντων και στις συνθήκες που έχει καθορίσει ο κατασκευαστής. Στόχος είναι να μη χαθεί η ταυτότητα, η ακεραιότητα ή η προβλεπόμενη επίδοσή τους.
  • Έλεγχος παραλαβής – Επιβεβαιώνονται η ακεραιότητα της αποστολής, η αντιστοίχιση με την παραγγελία και τυχόν εμφανείς βλάβες ή αποκλίσεις.
  • Προστατευμένος χώρος εκφόρτωσης – Όπου απαιτείται, η παραλαβή πραγματοποιείται σε στεγασμένο χώρο που προστατεύει τα προϊόντα από τις καιρικές συνθήκες.
  • Συνθήκες αποθήκευσης – Θερμοκρασία, υγρασία, καθαριότητα, ασφάλεια και άλλες ειδικές συνθήκες διατηρούνται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.
  • Διαχωρισμός μη διαθέσιμων προϊόντων – Ληγμένα, ακατάλληλα, επιστρεφόμενα, ανακληθέντα ή προς καταστροφή προϊόντα φυλάσσονται σε διακριτό και κατάλληλα επισημασμένο χώρο.
  • Ασφαλής μεταφορά – Κατά τη μεταφορά αποφεύγονται απώλεια αναγνωριστικών στοιχείων, επιμόλυνση, θραύση, υποβάθμιση και έκθεση σε μη αποδεκτές συνθήκες.
  • Έλεγχος εξωτερικών συνεργατών – Όταν η μεταφορά ή η αποθήκευση ανατίθεται σε τρίτους, οι απαιτήσεις πρέπει να καθορίζονται και να ελέγχεται η εφαρμογή τους.
  • Παρακολούθηση αποκλίσεων – Τυχόν απόκλιση θερμοκρασίας, υγρασίας, ακεραιότητας ή χρόνου μεταφοράς αξιολογείται πριν από τη διάθεση του προϊόντος.
  • Σχέδιο έκτακτης ανάγκης – Η επιχείρηση προετοιμάζεται για βλάβες εξοπλισμού, διακοπές ρεύματος, ατυχήματα μεταφοράς ή άλλα γεγονότα που μπορούν να επηρεάσουν τα προϊόντα.

Η τεκμηρίωση πρέπει να αποδεικνύει ότι η επιχείρηση γνωρίζει τι παρέλαβε, από ποιον, πού το αποθήκευσε, σε ποιον το διέθεσε και πώς διαχειρίστηκε κάθε απόκλιση.

  • Αγορές και πωλήσεις – Καταγράφονται ημερομηνία, ονομασία προϊόντος, παρτίδα ή σειριακός αριθμός όπου απαιτείται, προμηθευτής και παραλήπτης.
  • Μητρώο καταγγελιών και ανακλήσεων – Τηρείται οργανωμένο μητρώο για παράπονα, μη συμμορφούμενα προϊόντα, ανακλήσεις και αποσύρσεις.
  • Άμεση ενημέρωση αρχείων – Τα αρχεία ενημερώνονται κατά την εκτέλεση της εργασίας και όχι εκ των υστέρων χωρίς τεκμηρίωση.
  • Διαθεσιμότητα στοιχείων – Τα στοιχεία πρέπει να είναι σαφή, ελεγχόμενα και άμεσα διαθέσιμα όταν ζητηθούν από τον ΕΟΦ ή τον οργανισμό αξιολόγησης.
  • Χρόνος διατήρησης – Τα αρχεία διατηρούνται τουλάχιστον για τη διάρκεια ζωής του προϊόντος και σε κάθε περίπτωση όχι λιγότερο από πέντε έτη.
  • Ιχνηλασιμότητα προς τον πελάτη – Η επιχείρηση πρέπει να μπορεί να εντοπίσει τους πελάτες στους οποίους έχει διανεμηθεί κάθε συγκεκριμένο είδος προϊόντος.
  • Έλεγχος εγγράφων – Οι διαδικασίες, οδηγίες και έντυπα εγκρίνονται, αναθεωρούνται και αποσύρονται με ελεγχόμενο τρόπο.
  • Ηλεκτρονικά συστήματα – Όταν χρησιμοποιούνται πληροφοριακά συστήματα, εξασφαλίζονται πρόσβαση, ακεραιότητα, αντίγραφα ασφαλείας και δυνατότητα ανάκτησης των δεδομένων.
  • Η ιχνηλασιμότητα πρέπει να λειτουργεί στην πράξη – Το σύστημα δεν αρκεί να περιγράφει θεωρητικά την ανάκληση. Η επιχείρηση πρέπει να μπορεί να ανακτήσει γρήγορα στοιχεία προμηθευτή, προϊόντος και πελατών και να αποδείξει ότι η διαδρομή είναι ελέγξιμη.

Η επιχείρηση πρέπει να μπορεί να διαχωρίζει, να αξιολογεί και να χειρίζεται με ελεγχόμενο τρόπο κάθε προϊόν που δεν μπορεί να διατεθεί κανονικά στην αγορά.

  • Παράπονα και καταγγελίες – Κάθε αναφορά καταγράφεται, αξιολογείται και προωθείται στους κατάλληλους οικονομικούς φορείς ή στις αρμόδιες αρχές, όπου απαιτείται.
  • Μη συμμορφούμενα προϊόντα – Προϊόντα με βλάβη, αμφίβολη κατάσταση, λανθασμένη επισήμανση ή άλλη απόκλιση απομονώνονται και δεν διατίθενται πριν από τεκμηριωμένη απόφαση.
  • Επιστροφές – Καθορίζονται κριτήρια αποδοχής, αξιολόγησης, επανένταξης στο διαθέσιμο απόθεμα ή απόρριψης των επιστρεφόμενων προϊόντων.
  • Ληγμένα και κοντά στη λήξη προϊόντα – Παρακολουθούνται οι ημερομηνίες λήξης και εφαρμόζεται οργανωμένη διαδικασία απόσυρσης, επιστροφής ή καταστροφής.
  • Ανακλήσεις και αποσύρσεις – Η επιχείρηση πρέπει να μπορεί να εντοπίσει γρήγορα τα επηρεαζόμενα προϊόντα και τους πελάτες και να ολοκληρώσει τεκμηριωμένα την ανάκληση.
  • Υποχρέωση απόσυρσης – Οι διανομείς αποσύρουν από τους πελάτες προϊόντα που ανακαλούνται, έχουν λήξει ή πρόκειται να λήξουν εντός εξαμήνου, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο.
  • Διερεύνηση αιτιών – Οι επαναλαμβανόμενες αποκλίσεις αναλύονται, ώστε να εντοπίζονται οι πραγματικές αιτίες και να λαμβάνονται αποτελεσματικά μέτρα.
  • Επαλήθευση αποτελεσματικότητας – Μετά τις διορθωτικές ενέργειες ελέγχεται αν το πρόβλημα αντιμετωπίστηκε και αν έχουν περιοριστεί οι σχετικοί κίνδυνοι.

Η επαλήθευση της τήρησης των αρχών και κατευθυντήριων γραμμών πραγματοποιείται από οργανισμούς που έχουν κοινοποιηθεί στο πλαίσιο των Κανονισμών MDR και IVDR.

  • Αρχική αξιολόγηση – Ο οργανισμός αξιολόγησης εξετάζει το σύστημα, τις διαδικασίες, τις εγκαταστάσεις και τα τεκμήρια εφαρμογής.
  • Χορήγηση βεβαίωσης – Όταν διαπιστωθεί συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της ΥΑ 4822, χορηγείται η σχετική βεβαίωση.
  • Τριετής ισχύς – Οι βεβαιώσεις που χορηγούνται βάσει της νέας απόφασης έχουν διάρκεια ισχύος τρία έτη.
  • Ετήσια επιθεώρηση επιτήρησης – Κατά τη διάρκεια του κύκλου διενεργείται ετήσιος έλεγχος της συνεχιζόμενης εφαρμογής του εγκεκριμένου συστήματος ποιότητας.
  • Κοινοποίηση στον ΕΟΦ – Οι βεβαιώσεις, οι αρνητικές διαπιστώσεις και τα αποτελέσματα επιτήρησης κοινοποιούνται στον ΕΟΦ από τον οργανισμό αξιολόγησης.
  • Διαρκής συμμόρφωση – Η επιχείρηση πρέπει να διατηρεί τις διαδικασίες και τα αρχεία ενεργά σε όλη τη διάρκεια ισχύος και όχι μόνο πριν από την επιθεώρηση.
  • Η βεβαίωση δεν είναι ένα εφάπαξ έργο – Η αποτελεσματική εφαρμογή πρέπει να αποδεικνύεται κάθε χρόνο. Για αυτό το σύστημα πρέπει να είναι πρακτικό, να χρησιμοποιείται καθημερινά και να ενημερώνεται όταν αλλάζουν προϊόντα, εγκαταστάσεις, προμηθευτές ή διαδικασίες.

Τα τέσσερα πλαίσια συνδέονται, αλλά έχουν διαφορετικό ρόλο. Η σωστή εφαρμογή απαιτεί να αποφεύγεται η σύγχυση μεταξύ της διανομής, του συστήματος ποιότητας του οργανισμού και της κανονιστικής συμμόρφωσης του προϊόντος.

  • ΥΑ 4822 – Ρυθμίζει στην Ελλάδα τις αρχές ορθής πρακτικής διανομής και τη χορήγηση της σχετικής βεβαίωσης στις υπόχρεες επιχειρήσεις.
  • MDR – Κανονισμός (ΕΕ) 2017/745 – Καθορίζει τις απαιτήσεις για ιατροτεχνολογικά προϊόντα και τις υποχρεώσεις κατασκευαστών, εισαγωγέων, διανομέων και άλλων οικονομικών φορέων.
  • IVDR – Κανονισμός (ΕΕ) 2017/746 – Καθορίζει το αντίστοιχο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τα in vitro διαγνωστικά ιατροτεχνολογικά προϊόντα.
  • ISO 13485 – Παρέχει εξειδικευμένο πλαίσιο συστήματος διαχείρισης ποιότητας για οργανισμούς του κλάδου ιατροτεχνολογικών προϊόντων.
  • Συνδυαστική εφαρμογή – Μια επιχείρηση διανομής μπορεί να οργανώσει τις απαιτήσεις της ΥΑ 4822 μέσα σε ένα ευρύτερο σύστημα ποιότητας ISO 9001 ή ISO 13485, ανάλογα με τον ρόλο και τις δραστηριότητές της.
  • Διακριτές ευθύνες – Η βεβαίωση ΥΑ 4822 δεν αντικαθιστά τη σήμανση CE, την τεχνική τεκμηρίωση του προϊόντος ή τις λοιπές υποχρεώσεις που προβλέπουν MDR και IVDR.

Η ILIS CONSULTING αναπτύσσει το σύστημα με βάση τα πραγματικά προϊόντα, τις εγκαταστάσεις, τις συνθήκες διακίνησης και τον ρόλο της επιχείρησης στην εφοδιαστική αλυσίδα.

  • Αρχική αξιολόγηση υπαγωγής – Εξετάζουμε τη νομική και λειτουργική δραστηριότητα της επιχείρησης, τα είδη προϊόντων και τον ρόλο της ως εισαγωγέα, διανομέα ή άλλου οικονομικού φορέα.
  • Ανάλυση αποκλίσεων – Συγκρίνουμε τις υφιστάμενες πρακτικές, εγκαταστάσεις, αρχεία και διαδικασίες με τις απαιτήσεις της ΥΑ 4822.
  • Χαρτογράφηση προϊόντων και συνθηκών – Καταγράφουμε κατηγορίες προϊόντων, συνθήκες αποθήκευσης και μεταφοράς, ειδικές απαιτήσεις κατασκευαστών και κρίσιμους κινδύνους.
  • Καθορισμός υπευθύνων και αρμοδιοτήτων – Ορίζονται ο υπεύθυνος εφαρμογής και οι αρμοδιότητες των εργαζομένων που εμπλέκονται σε παραλαβή, αποθήκευση, πωλήσεις, μεταφορά και επιστροφές.
  • Ανάπτυξη διαδικασιών και εντύπων – Δημιουργούμε τις απαραίτητες διαδικασίες και πρακτικά αρχεία για παραλαβές, αποθήκευση, παρακολούθηση συνθηκών, διανομή, ιχνηλασιμότητα, παράπονα και ανακλήσεις.
  • Αξιολόγηση εγκαταστάσεων και εξοπλισμού – Ελέγχουμε χώρους, διαχωρισμούς, καθαριότητα, εξοπλισμό παρακολούθησης, συντήρηση και μέτρα αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών.
  • Εκπαίδευση προσωπικού – Εκπαιδεύουμε τη Διοίκηση και το προσωπικό στις απαιτήσεις που σχετίζονται με τις καθημερινές τους εργασίες.
  • Πρακτική εφαρμογή και συλλογή τεκμηρίων – Υποστηρίζουμε τη λειτουργία του συστήματος και τη δημιουργία πραγματικών αρχείων που αποδεικνύουν τη συμμόρφωση.
  • Αυτοεπιθεώρηση και διορθωτικές ενέργειες – Διενεργούμε εσωτερικό έλεγχο, καταγράφουμε αποκλίσεις και οργανώνουμε τις απαραίτητες ενέργειες πριν από την εξωτερική αξιολόγηση.
  • Προετοιμασία και υποστήριξη επιθεώρησης – Οργανώνουμε τον φάκελο, προετοιμάζουμε τους υπευθύνους και υποστηρίζουμε την επιχείρηση έως τη χορήγηση της βεβαίωσης και την αντιμετώπιση τυχόν ευρημάτων.
  • Σύστημα προσαρμοσμένο στην πραγματική διανομή – Δεν παραδίδουμε έναν γενικό φάκελο. Το σύστημα σχεδιάζεται με βάση τα προϊόντα, τις θερμοκρασίες, τους χώρους, τους μεταφορείς, τις παρτίδες και τις πραγματικές ροές της επιχείρησης.

Συναφή πρότυπα και κανονιστικά πλαίσια

Η ΥΑ 4822 εφαρμόζεται συχνά μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ποιότητας και κανονιστικής συμμόρφωσης. Οι κατάλληλοι συνδυασμοί εξαρτώνται από τον ρόλο και τις υπηρεσίες της επιχείρησης.

Χρειάζεστε βεβαίωση σύμφωνα με την ΥΑ 4822;

Επικοινωνήστε με την ILIS CONSULTING για αρχική αξιολόγηση της επιχείρησής σας. Θα εξετάσουμε τις δραστηριότητες, τα προϊόντα, τις εγκαταστάσεις και τις υφιστάμενες διαδικασίες σας και θα σας προτείνουμε συγκεκριμένο πλάνο προετοιμασίας και εφαρμογής.